YMM’İN DÜZENLEDİĞİ TASDİK RAPORUNDAN DOLAYI SORUMLULUĞU İLE İHTİYATİ TAHAKKUK VE İHTİYATİ HACİZ UYGULAMASI

 
 
Yeminli mali müşavir tasdik raporu düzenlemeden önce, gerek ihracatçı firma hakkında gerekse ihracat konusu malları satan firma  hakkında vergi daireleri nezdinde gerekli araştırmalar yaptığı, ayrıca (...) Gümrük Müdürlüğünce gümrük çıkış beyannamesinin kayıtlara uygun olduğu ve ihraç konusu dövizlerin bozdurulduğunun ilgili banka ile YMM tarafından yapılan yazışma sonucu bildirildiği, buna göre kendisine düşen ödevleri 3568 sayılı Kanun ve buna dayalı olarak yürürlüğe konulan yönetmelik çerçevesinde yerine getirerek tasdik raporu düzenleyen YMM’in daha sonra gümrük çıkış beyannamesinin sahte olduğunun tespit edilmesinden sorumlu tutulmayacağı gerekçesiyle iptal edilen takibe alınması (teminat istenmesi) işlemi ile ilgili olarak YMM adına tesis edilen ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz işlemi de aynı gerekçe ile hukuka uygun bulunmamıştır.
 
İstemin Özeti : Yeminli mali müşavir sıfatıyla düzenlendiği tasdik raporuna dayanılarak (K) Limited Şirketi’nin 1996 yılının Aralık dönemine ilişkin olarak haksız katma değer vergisi iadesi almasına sebebiyet verdiğinden bahisle davacı adına ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz uygulanmıştır. Vergi Mahkemesinin kararıyla; 3568 sayılı Kanunun 12. Maddesinin 4. Fıkrasına göre yeminli mali müşavirlerin sorumluluğunun tarh safhasında değil, tahsil aşamasından itibaren başladığı, nitekim 18 Seri No.lu Genel Tebliğ ve 1996/1 Sayılı İç Genelge ile de bu durumun Maliye Bakanlığınca kabul edildiği, ayrıca Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulu kararının da bu istikamette olduğu, dava konusu işleme dayanarak alınan 6183 Sayılı Kanunun 9. Maddesi uyarınca teminat istenilebilmesi için kamu alacağının salınması amacıyla gerekli muamelelere başlanılması ve vergi ncelemesine yetkili memurlarca ilk hesaplara göre  bir miktarın belirtilmesi gerektiği, oysa ihracatçı firmanın haksız yere katma değer vergisi iadesi aldığına dair böyle bir incelemenin bulunmadığı, bu hali ile tesis edilen işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle işlem iptal edilmiştir. Vergi dairesi müdürlüğünce, Gümrük Muhafaza Müdürlüğü’nün yazısı ile belgelerle ihracat yaptığı bildirilen firmanın haksız katma değer vergisi iadesi almasına düzenlediği tasdik raporuyla sebebiyet veren davacı adına tesis edilen işlemde Yasa’ya aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek mahkeme kararının bozulması istenilmiştir.
 
Karar : 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 12. Maddesinin 4. Fıkrasında, yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan ve yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmal üzere ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtecekleri hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin 1. Fıkrasında  tasdik konuları, gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğu ve hesapların denetim standartlarına göre incelenmesi olarak belirtilmiş, 2.fıkrada ise tasdik edilecek belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür.
 
3568 sayılı Kanunun 12.maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik’in 20.maddesinde de, tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirlerin tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumlu olacakları belirtilmiş bulunmaktadır.
3568 sayılı Kanunun yukarıda anılan 12/4 maddesinde yeminli mali müşavirlerin, yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacakları belirtildiğine göre, mükellefle birlikte ve aynı usuller dairesinde takip edilecekleri sonucuna ulaşılmaktadır. Yeminli Mali Müşavir, tasdikin doğru olmaması dolayısıyla ziyaa uğratılan vergi ve bunun cezasından “mükellefle birlikte” sorumlu tutulduğundan,  bu sorumluluğunun ancak, vadesi geldiği halde ödenmemiş vergi borçlarının tahsili için öngörüldüğünü söylemek mümkün değildir. Zira, kanun koyucu bu amaçta olsaydı, maddede “mükellefin varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve cezalar yönünden” sorumluluğa işaret eden bir ibareye yer verirdi. Bu itibarla, madde hükmü yeminli mali müşavirin hatalı tasdik işleminden  kaynaklanan vergi ziyaı nedeniyle takibi için önce vergi mükellefi hakkında tarhiyat yapılıp bunun kesinleşmesini ve kamu alacağını tahsil edilebilir hale gelmesini beklemeye ve ancak bundan sonra yeminli mali müşavirin takibine yönelik işlemlerin yapılacağını kabule olanak vermemektedir.
 
Öte yandan, yönetmeliğin tasdikin kapsamını belirleyen 7/c maddesinde, yeminli mali müşavirlerce katma değer vergisi mevzuatı yönünden tasdiki yapılabilecek konu ve belgelerin, katma değer vergisi beyannameleri ve ekleri, iade hakkı doğuran işlem ve belgeler ile Maliye Bakanlığınca gerek görülecek katma değer vergisine ilişkin diğer işlem ve belgeler olduğu hükmüne yer verilmiştir.
 
Dosyanın incelemesinden, yeminli mali müşavir sıfatıyla düzenlediği tasdik raporuna dayanılarak (K) Ltd.Şti’nin haksız katma değer vergisi iadesi almasına sebebiyet verdiği ileri sürülerek davacıdan teminat istenilmesine ilişkin işleme karşı açılan davada vergi mahkemesince yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bunun üzerine davalı idarece aynı nedene bağlı olarak ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz işlemi uygulandığı anlaşılmıştır.
 
Öte yandan, davacından teminat istenilmesine ilişkin işlemi iptal eden  vergi mahkemesi kararına yönelik temyiz istemi Dairemizin kararıyla reddedilmiş olup, Dairemizin gerekçeli ret kararında; davacının tasdik raporu düzenlemeden önce, gerek ihracatçı firma hakkında gerekse ihracat konusu malları satan firma hakkında vergi daireleri nezdinde gerekli araştırmaları yaptığı, ayrıca (....) Gümrük Müdürlüğünce gümrük çıkış beyannamesinin kayıtlara uygun olduğu ve ihraç konusu dövizlerin (....) Bankası (....) Şubesinde bozdurulduğunun anılan şube ile davacı tarafından yapılan yazışma sonucu bildirildiği, buna göre kendisine düşen ödevleri 3568 sayılı Kanun ve buna dayalı olarak yürürlüğe  konulan yönetmelik çerçevesinde yerine getirerek tasdik raporu gümrük çıkış beyannamesinin sahte olduğunun tespit edilmesinden sorumlu tutulamayacağına hükmedilmiş bulunmaktadır.
Buna göre, aynı sebebe bağlı olarak davacı adına tesis edilen ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz işleminde de hukuki isabet görülmemiştir.
 
Açıklanan nedenlerle, Vergi Mahkemesinin kararına yönelik temyiz isteminin reddine oybirliği ile karar verildi.