ÖZETİ: 2575 sayılı Yasanın 40. maddesi uyarınca içtihadı birleştirme kararlarında uyulması zorunlu bulunduğundan, davacı derneğin ücret karşılığı işlettiği oto parkın iktisadi işletme sayılması ve elde ettiği kazancın kurumlar vergisine tabi olması gerektiği hk.

Temyiz Eden: .......... Vergi Dairesi Müdürlüğü

Karşı Taraf: .......... Lisesi Koruma Derneği

İstemin Özeti: Davacı dernek adına 1987, 1988, 1989, 1990 yıllarına ilişkin kurumlar vergisi, vergi cezası, fonlar ve gecikme faizlerinin tahsili amacıyla ödeme emirleri düzenlenmiş ve dava konusu yapılmıştır.

Davayı inceleyen İzmir 3. Vergi Mahkemesi, 12.10.1995 günlü ve E:1995/728, K:1995/1096 sayılı kararıyla ödeme emirlerinin iptaline karar vermiştir.

Vergi idaresinin temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesi, 09.10.1996 günlü ve E:1996/215, K:1996/3589 sayılı kararıyla; 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1, 4 ve 5. maddeleri uyarınca, tüzel kişi olan derneğin kendisi vergi mükellefi olmasa dahi kendisine bağlı işletmeleri varsa bu iktisadi işletmelerin vergiye tabi olması gerektiği, davacı derneğin Uluslararası .......... Fuarı süresince okul bahçesinde makbuz karşılığı ücret tahsil ederek otopark işletmeciliği yaptığı, bu işin derneğe bağlı iktisadi işletme olarak kabul edilmesi gerektiği, bu faaliyeti için kurumlar vergisi beyannamesini vermemesi nedeniyle takdir komisyonunca belirlenen matrah farkı üzerinden resen yapılan tarhiyatta kanuna aykırılık görülmediği gibi yapılan tarhiyatın da itirazsız kesinleştiği, 6183 sayılı Amma Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 58. maddesinde ödeme emrine itiraz nedenlerinin sayıldığı, kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen kamu alacağının tahsili için düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davada dernek tarafından kurumlar vergisinden muaf oldukları ileri sürülmekte ise de, otopark işletmesi nedeniyle kurumlar vergisi muafiyeti bulunmayan davacı derneğin bu iddiasının, ödeme emriyle istenebilecek borcun olmadığı iddiası kapsamında kabul edilemeyeceği gerekçesiyle aksi yönde verilen mahkeme kararını bozmuştur.

Bozmaya uymayan İzmir 3. Vergi Mahkemesi, 23.01.1997 günlü ve E:1996/1117, K:1997/65 sayılı kararıyla; davacının derneğin söz konusu vergiye tabi olmadığını, idarece salınan vergi ve cezaların yargı yerlerince kaldırıldığını, ödeme emri ile istenebilecek borcu olmadığını iddia ettiği anlaşıldığından, tarh ve tahakkuk safhasının incelenmesi gerektiği, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca derneklere ait iktisadi işletmelerin kurumlar vergisine tabi olduğu ve mükellefiyetleri için aranan şartların 4. madde de belirtildiği, Türk Ticaret Kanunu’nun 3 ve 11. maddelerinde ise ticari iş ve işletmelerin düzenlediği, ana sözleşmenin incelenmesinden davacı derneğin, 21.01.1947 tarihli ve 3/5246 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile genel menfaatlere yarar dernekler içinde sayılan .......... Orta ve Mesleki Teknik Öğretim Okulları Koruma Derneği’nin şubesi olduğu, amacının tüzük, yönetmelik ve yasalara uygun şekilde orta ve mesleki teknik öğretim okulları ile öğrencilerinin eğitim, öğretim ve yeteneklerini korumak olduğu, gelirlerinin ise üye aidatlarından, temsil, konser ve benzeri sosyal faaliyetler ile bağışlardan olduğunun anlaşıldığı, derneğin .......... Fuarı süresince doğan trafik yoğunluğundan kaynaklanan otopark sıkıntısını hafifletmek ve okula maddi yarar sağlamak amacıyla trafik müdürlüğüyle anlaşmak ve vilayetin olurunu da almak suretiyle dernek adına bastırılan makbuz karşılığında ücret tahsil ederek lise bahçesini otopark olarak hizmete açtığı, bu hizmetin fuar dönemi süresini kapsayıp devamlılık arz etmediği, gelirin dernek amaçlarına aykırı şekilde kullanıldığının iddia edilmedi, bahçenin, derneğe değil liseye ait olması karşısında, otopark işletmesinin iktisadi bir işletme ve buradan sağlanan gelirin kurumlar vergisine tabi tutulmasında yasal isabet bulunmadığı gerekçesiyle ilk kararında direnmiştir.

Direnme kararı, vergi idaresince temyiz edilmiş ve kesinleşen kamu alacağının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesinin yasaya aykırı olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenmiştir.

Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi Ali ALPAN’ın Düşüncesi: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 16.06.1994 günlü ve K:1994/2 sayılı kararıyla, kurumlar vergisine tabi olmayan derneklerin, iktisadi nitelikteki faaliyetlerinin iktisadi işletme sayılması ve elde ettiği gelirlerin kurumlar vergisine tabi olması gerektiğine karar verildiğinden temyiz isteminin kabul edilerek vergi mahkemesi direnme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı Nurhan YÜCEL’in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasası’nın 49. maddesinin 1.fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp vergi mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.

Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddi ile vergi mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunca, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

.......... Atatürk Lisesi Koruma Derneğince lise bahçesinin .......... Uluslararası Fuar süresince, dernek kaşesi basılı makbuzla alınan ücret karşılığı verilen otopark hizmetinin iktisadi işletmeye sayılarak, takdir komisyonu kararıyla tespit edilen matrah üzerinden salınan vergi ile bağlı alacakların tahsili amacıyla düzenlene ödeme emirlerini iptal eden vergi mahkemesi ısrar kararı vergi idaresince temyiz edilmiştir.

03.04.1995 günlü ve 22247 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 16.06.1994 günlü ve E:1992/2, K:1994/2 sayılı Danıştay İçtihatçıları Birleştirme Kurulu kararıyla; kamuya yararlı dernek statüsünde bulunan ve ücret karşılığında verilen hizmetler nedeniyle üçüncü kişilerden öz kaynakları dışında gelir sağlayan derneklerin devamlı olan bu faaliyetlerinin iktisadi işletme sayılması ve elde ettikleri gelirlerin kurumlar vergisine tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 40. maddesine göre içtihatçı birleştirme karalarına uyulması zorunlu bulunduğundan davacı derneğin, dernek kaşesi basılı makbuzla tahsil edilen ücret karşılığı işlettiği otoparkın, iktisadi işletme sayılması ve elde ettiği ödeme emrine karşı açılan davanın reddi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek verilen ısrar kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu nedenle, vergi dairesi müdürlüğünün temyiz isteminin kabulü ile İzmir 3. Vergi Mahkemesinin, 23.01.1997 günlü ve E:1996/1117, K:1997/65 sayılı direnme kararının bozulmasına, yeniden verilecek kararda karşılanacağından yargılama giderleri yönünden hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına, 06.11.1998 gününde oybirliği ile karar verildi.