Kanun No. 3568 R. Gazete No. 20194
Kabulü: 1.6.1989 R.G. Tarihi: 13.6.1989
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve
güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat
çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin
ve resmî mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak ve yüksek meslekî
standartları gerçekleştirmek üzere, “Serbest Muhasebecilik”, “Serbest Muhasebeci
Malî Müşavirlik” ve “Yeminli Malî Müşavirlik” meslekleri ve hizmetleri ile
Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları, Serbest
Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları Birliğinin
kurulmasına, teşkilat, faaliyet ve denetimlerine, organlarının seçimlerine dair
esasları düzenlemektir.
Bu Kanun hükümlerine göre meslek icrasına hak kazananlara “Serbest Muhasebeci”,
“Serbest Muhasebeci Malî Müşavir”, “Yeminli Malî Müşavir” denir.
Mesleğin konusu
Madde 2 - 1 - A) Muhasebecilik ve malî müşavirlik mesleğinin konusu :
Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin;
a) Genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri
gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr-zarar tablosu ve beyannameleri ile
diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işleri yapmak.
b) Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans,
malî mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu
konularda müşavirlik yapmak.
c) Yukarıdaki bentte yazılı konularda, belgelerine dayanılarak, inceleme,
tahlil, denetim yapmak, malî tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı
görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri
işleri yapmak.
Yukarıda sayılan işleri; bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlara serbest
muhasebeci malî müşavir denir.
B) Yeminli malî müşavirlik mesleğinin konusu :
Fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde yazılı işleri yapmanın yanında Kanunun 12 nci
maddesine göre çıkartılacak yönetmelik çerçevesinde tasdik işlerini yapmaktır.
Yeminli malî müşavirler muhasebe ile ilgili defter tutamazlar, muhasebe bürosu
açamazlar ve muhasebe bürolarına ortak olamazlar.
Meslek unvanlarının haksız kullanılması
Madde 3 - Kanunen kullanmaya yetkisi olmayanlar tarafından serbest muhasebeci,
serbest muhasebeci malî müşavir, yeminli malî müşavir unvanlarının veya bu unvan
veya kavramlara karışacak veya onlara benzer her türlü unvan, ibare veya
remizlerin kullanılması yasaktır.
Odalar, yukarıdaki fıkraya aykırı davranışları öğrendiklerinde Cumhuriyet
Savcılığına bildirmek mecburiyetindedirler. Cumhuriyet Savcılığınca tahkikatın
sonucu, odaya ve ilgililere bildirilir.
Genel Şartlar
Madde 4 - Meslek mensubu olabilmenin genel şartları şunlardır :
a) T.C. vatandaşı olmak (yabancı serbest muhasebeci malî müşavirler hakkındaki
hüküm saklıdır).
b) Medenî hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak.
c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi ağır hapis veya
5 yıldan fazla hapis yahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz
kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık
suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını
açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından
dolayı hüküm giymiş bulunmamak.
e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak.
f) Meslek şeref ve haysiyetine uymayan durumları bulunmamak.
Serbest muhasebeci malî müşavir olabilmenin özel şartları
Madde 5 - A) Serbest muhasebeci malî müşavir olabilmek için aşağıdaki özel
şartlar aranır.
a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve
siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya
denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim
kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer öğretim
kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen
bilim dallarından lisansüstü seviyesinde diploma almış olmak.
b) Staj amacıyla serbest muhasebeci malî müşavir veya yeminli malî müşavir
yanında iki yıl çalışmış olmak.
c) Serbest muhasebeci malî müşavirlik sınavını kazanmış olmak.
Türkiye genelinde malî denetim yapan kamu bankalarının müfettişleri ile
kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan, bu yetkilerini
aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında 8 yıllık hizmet
süresini dolduranlar ile (a) bendinde sayılan konularda en az 8 yıl öğretim
üyesi veya görevlisi olarak çalışmış bulunanlar için sınav şartı aranmaz.
d) Serbest muhasebeci malî müşavirlik ruhsatını almış olmak.
B) Serbest muhasebeci olmanın şartları :
(A/a) bendinde belirtilen konularda ön lisans seviyesinde öğrenim görmüş olanlar
ile ticaret liseleri ve maliye meslek liselerinden mezun olanlar, staj şartını
yerine getirmiş olmaları halinde, sınav şartı aranmaksızın sadece serbest
muhasebeci ünvanı ile çalışırlar. “Serbest muhasebeci malî müşavir” ünvanını
kullanamazlar ve Kanunun (2/A) maddesinin (b) ve (c) bentlerinde belirtilen
işleri yapamazlar. Staj süresi ön lisans seviyesinde mezun olanlar için 4 yıl,
ticaret liselerinden ve maliye meslek liselerinden mezun olanlar için 6 yıldır.
Staj süresinden sayılan hizmetler
Madde 6 – Aşağıda belirtilen hizmetlerde geçen süreler, staj amacıyla serbest
muhasebeci malî müşavir veya yeminli malî müşavir yanında çalışılmış süre olarak
kabul edilir.
a) Kanunları uyarınca vergi incelemesine yetkili olarak çalışanların bu yetkiyi
aldıktan sonra kamu hizmetinde geçen süreleri.
b) Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların
muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen
sevk ve idare edilmesinden veya malî denetiminden sorumlu bulunanların bu
hizmetlerinde geçen süreleri.
c) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (A/a) bendinde sayılan konularda öğretim üyesi
veya görevlisi olarak çalışanların bu görevlerde geçen süreleri.
Serbest muhasebeci malî müşavirlik sınavı
Madde 7 - Serbest muhasebeci malî müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı
olarak yapılır.
Sınav Komisyonu 7 üyeden oluşur. Üyelerin 2’si Maliye ve Gümrük Bakanlığını
temsil eder. Diğer 3 üye Yüksek Öğretim Kurulunca teklif edilecek 5 aday
arasından diğer 2 üye ise Birlikçe teklif edilecek 4 üye arasından Maliye ve
Gümrük Bakanı tarafından seçilir.
Sınav Komisyon üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye,
muhasebe, işletme, bankacılık, idari bilimler dallarından lisans veya lisansüstü
seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre
öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır.
Yabancı serbest muhasebeci malî müşavirler
Madde 8 - Serbest muhasebeci malî müşavirlik mesleğini resmen düzenlemiş olan
yabancı bir devletin tabiyetindeki kişilerin, T.C. tabiyetindeki serbest
muhasebeci malî müşavirliklerde aranan nitelikleri taşımak şartıyla, kendi
memleketlerinde elde etmiş oldukları haklardan 2 nci madde kapsamına giren
hizmetleri, karşılıklılık şartı ile serbest muhasebeci malî müşavir ünvanı
altında Türkiye’de de yapmalarına Maliye ve Gümrük Bakanlığının teklifi üzerine
Başbakanın onayı ile izin verilebilir.
Yeminli malî müşavir olabilmenin özel şartları
Madde 9 - Yeminli malî müşavir olabilmek için :
a) En az 10 yıl serbest muhasebeci malî müşavirlik yapmış olmak,
b) Yeminli malî müşavirlik sınavını vermiş olmak,
c) Yeminli malî müşavir ruhsatını almış olmak,
şartları aranır.
Şu kadar ki, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanların, bu
yetkiyi aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet
süreleri ile hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu
yönetimi ve siyasal bilimler dallarında öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış
olanların bu hizmetlerinde geçen süreleri serbest muhasebeci malî müşavirlikte
geçmiş süre olarak kabul edilir.
Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve meslekî yeterlilik sınavını
vermiş olanlar ile yukarıda sayılan konularda profesörlük ünvanı almış
bulunanlar için sınav şartı aranmaz.
Yeminli malî müşavirlik sınavı
Madde 10 - Yeminli malî müşavirlik sınavı bu Kanunun 7 nci maddesinde belirtilen
komisyon tarafından yapılır.
Yemin
Madde 11 - Yeminli malî müşavirlik mesleğine kabul edilenler, görevlerine fiilen
başlamadan önce, Asliye Ticaret Mahkemesinde aşağıda yazılı şekilde yemin
ederler.
“Yeminli malî müşavirlik mesleğinin, bir kamu hizmeti olduğunu bilerek, Türkiye
Cumhuriyeti kanunlarına, meslekî kurallara ve meslek ahlakına uyacağıma,
mesleğimi tam bir bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yerine getireceğime,
üzerime aldığım işleri dikkat ve özenle yapacağıma, namusum ve şerefim üzerine
yemin ederim.”
Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluk
Madde 12 - Yeminli malî müşavirler gerçek ve tüzelkişilerin veya bunların
teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat
hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve
hesapların denetim standartlarına göre incelediğini tasdik ederler.
Yeminli malî müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile
tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet
şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve
ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği
merciler esas alınmak suretiyle Maliye ve Gümrük Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmeliklerle belirlenir.
Kanunları gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş malî
tablolar, kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde
incelenmiş bir belge olarak kabul edilir. Ancak, çeşitli kanunlarla kamu
idaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına ve gerektiğinde
tekrarına ait hususlar saklıdır.
Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar.
Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak
üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek ezalardan mükellefle birlikte
müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yeminli malî müşavirler yaptıkları
tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtirler.
Bu Kanun hükümlerine göre meslek icra edenlerin vergi kanunları ve diğer
kanunlardaki sorumlulukları saklıdır.
Meslekle ilgili konularda çalıştırılmayacak olanlar
Madde 13 - Meslek mensupları, kişisel veya ortak bürolarında mesleği yapmaları
yasaklananları çalıştıramayacakları gibi, bunlarla her ne şekilde olursa olsun
meslekleri ile ilgili işbirliği yapamazlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Serbest Muhasebeci Malî Müşavirler ve Yeminli Malî Müşavirler Odaları
Odalar, nitelikleri ve faaliyet sınırı
Madde 14 - Serbest muhasebeci malî müşavirler ve yeminli malî müşavirlerin
odaları ayrı ayrı kurulur. Serbest muhasebeci malî müşavirler ve yeminli malî
müşavirler odaları, bu Kanunda yazılı esaslar uyarınca meslek mensuplarının
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, bu mesleklerin
genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının
birbirleriyle ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim
kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadıyla kurulan,
tüzelkişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.
Bu Kanunda kullanılan oda deyimi, ayrı ayrı kurulacak olan serbest muhasebeci
malî müşavirler, yeminli malî müşavirler odalarını ifade eder.
Odalar, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
Odaların kuruluşu
Madde 15 - Bölgesi içinde kendi mesleği konusunda en az 25 meslek mensubu
bulunan il merkezlerinde bir oda kurulur. Ayrı ayrı kurulan serbest muhasebeci
malî müşavirler ve yeminli malî müşavirler odaları, bulundukları ilin adıyla
anılır.
Yeterli sayıda meslek mensubu bulunmayan ve oda kurulamayan yerlerin en yakın
odaya bağlanmasına veya bölge odaları kurulmasına Birlikçe karar verilir. Bu
karar Maliye ve Gümrük Bakanlığına bildirilir.
Odalar, kuruluşlarını Birlik Yönetim Kurulu aracılığıyla Maliye ve Gümrük
Bakanlığına bildirmekle tüzelkişilik kazanırlar.
Odalara üye olmayan meslek mensupları meslekî faaliyette bulunamazlar.
Amaçları dışında faaliyet gösteren odaların sorumlu organlarının görevlerine son
verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine, Maliye Bakanlığının veya
bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye
hukuk mahkemesince basit usule göre yargılama yapılarak karar verilir ve dava en
geç üç ay içinde sonuçlandırılır.
Mahkemece beşinci fıkrada yazılı organların görevlerine son verilmesi halinde
kararda ayrıca, görevlerine son verilen organları bu Kanunda yazılı usullere
göre seçecek organları toplamak üzere, Oda Yönetim Kurulu için Oda Genel Kurulu
üyeleri arasından, Birlik Yönetim Kurulu için Birlik Genel Kurulu üyeleri
arasından beş kişi görevlendirilir. Seçim, görevlendirilen bu beş kişi
tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. Görevlendirilen bu beş kişi bu fıkrada
yazılı süre içinde görevlerine son verilen organlar gibi görevli ve yetkili olup
aynı şekilde sorumludurlar. Bu fıkra hükmüne göre seçilecek yeni organlar eski
organların görev sürelerini tamamlarlar.
Maliye ve Gümrük Bakanlığının bu Kanun uyarınca Oda organlarının işlemleri
hakkında onay mercii olarak verdiği kararları görevli oda organları aynen yerine
getirmekle yükümlüdürler. Bakanlık kararını, idarî yargı merciinin yürütmenin
durdurulmasına veya esasına ait kararı veya kanunî bir sebep olmaksızın yerine
getirmeyen veya eski kararda direnme niteliğinde yeni bir karar veren veya
kanunun mecburî kıldığı işlemleri Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen
oda organları hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
Görevlerine son verilen organların yerine en geç bir ay içerisinde yenileri
seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlarlar.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin kanunda yazılı cezaî sorumlulukları
saklıdır. Bu organların yukarıdaki fıkra gereğince görevlerine son verilmesine
sebep olan tasarrufları hükümsüzdür.
Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesi veya suçun devamını
önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa,
odalar, vali tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men kararı,
yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim kararını kırksekiz
saat içinde açıklar, aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten
kalkar.
Göreve son verme ve görevden uzaklaştırma hükümleri oda genel kurulu hakkında
uygulanmaz.
Odaların gelirleri
Madde 16 - Odaların gelirleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Odaya giriş ücreti,
b) Yıllık üye aidatları,
c) Yardım ve bağışlar,
d) Çeşitli gelirler.
Odaların organları
Madde 17 - Odaların organları aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Disiplin Kurulu,
d) Denetleme Kurulu.
Oda Genel Kurulunun teşekkülü
Madde 18 - Genel Kurul, Odanın en yüksek organı olup odaya kayıtlı bütün meslek
mensuplarının katılmasıyla meydana gelir.
Oda Genel Kurulunun görevleri
Madde 19 - Genel Kurulun görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Odaların amaçlarının gerçekleştirilmesi için gereken karar ve tedbirleri
almak.
b) Oda Yönetim Kurulu, Disiplin Kurulu ve Denetleme Kurulu üyeleri ile Birlik
temsilcilerini seçmek.
c) Oda için gerekli taşınmazların satın alınması veya mevcut taşınmazların
satılması hususunda Yönetim Kuruluna yetki vermek.
d) Yönetim Kurulunca yapılacak teklifleri incelemek ve karara bağlamak.
e) Meslek mensuplarınca uyulması zorunlu meslekî kararlar alınması konusunda
Birliğe tekliflerde bulunmak.
f) Yıllık bütçeyi ve kesin hesapları tasdik etmek.
g) Yönetim Kurulunu ibra etmek, gerektiğinde sorumlu görülenler hakkında
disiplin soruşturmasına karar vermek.
h) Odaya yazılacak adayların giriş ücretlerini ve odaya yazılı üyelerin yıllık
aidatlarını tespit etmek ve bunların ödeneceği tarihleri belirlemek.
i) Oda Yönetim Kurulunun çalışma raporunu incelemek, kabul etmek.
j) Odanın görevlerine giren diğer işleri gündeme dayanılarak veya üyelerin
teklifi üzerine inceleyip karara bağlamak.
k) Kanunlarla verilmiş diğer görevleri yapmak.
Oda Genel Kurul toplantısı
Madde 20 - Genel Kurul yılda bir defa Mayıs ayının içinde başkanın daveti
üzerine bütçeyi ve gündemdeki diğer maddeleri görüşmek ve gereken seçimleri
yapmak üzere toplanır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Yönetim veya Denetleme Kurulu gerekli gördüğü
hallerde Genel Kurulu toplantıya çağırabilir.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, Odaya kayıtlı üyelerin beşte birinin görüşme
konularını belirten yazılı talebi ile en geç 15 gün içinde Genel Kurulu
toplantıya çağırmak zorundadır.
Genel Kurul toplantısına, odaya kayıtlı üyeler yazı ile çağırılır. Çağırı
mektubunun toplantı gününden en az 10 gün önce taahhütlü olarak postaya verilmiş
veya üyeye tevdi edilmiş olması gereklidir. Davetiyede toplantının yeri, günü ve
saati ile gündemi ve ilk toplantıda yeterli çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak
ikinci toplantının yeri, günü ve saati ile gündemi yazılır.
Oda Genel Kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda
yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, ikinci
toplantıya katılan üye sayısı; Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulları asıl
üyelerinin toplamının iki katından aşağı olamaz.
Gerek olağan, gerekse olağanüstü Genel Kurul toplantılarında ilk iş olarak
toplantıya bir başkan, bir başkanvekili ile iki kâtip üyeden kurulu bir
başkanlık divanı seçilir. Seçim ayrı ayrı ve Genel Kurulca aksine karar
alınmadıkça işari oyla yapılır ve kullanılan oyların en çoğunu alanlar seçilir.
Genel Kurul toplantılarında kararlar hazır bulunanların salt çoğunluğu ile
alınır.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı, yönetim ve denetleme kurulu üyeleri başkanlık
divanına seçilemezler.
Oda Yönetim Kurulunun teşekkülü
Madde 21 - Yönetim Kurulu, Genel Kurulca kendi üyeleri arasından iki yıl için
seçilen 5 asıl ve 5 yedek üyeden oluşur.
Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasında gizli oyla bir başkan, bir başkan
yardımcısı, bir muhasip ile oda sekreterini seçer.
Odanın hukukî temsilcisi Yönetim Kurulu Başkanıdır.
Yönetim Kurulu asıl üyeleri arasında boşalma olursa yedeklerden sırasıyla en
fazla oy alanlar getirilirler. Yeni üye ilk toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulunun toplu olarak görevinden ayrılması veya asıl üye sayısının
yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması halinde Oda, genel kurulu,
oda denetçileri veya Maliye ve Gümrük Bakanı tarafından olağanüstü toplantıya
çağırılır ve düşen kurulların görev süresini tamamlamak üzere seçimler yapılır.
Seçilme yeterliği ve seçimin şekli
Madde 22 - Yönetim Kurulu üyeleri, Odaya kayıtlı en az beş yıl kıdemli olan
üyeler arasından seçilir. Üye sayısı yüzden az olan odalarda beş yıllık kıdem
şartı aranmaz. Süresi biten üye yeniden seçilebilir.
Oy pusulasına, seçilecek asıl üye tamsayısının yarısından en az bir fazla isim
yazılması zorunludur. Bundan noksan isim yazılmışsa oy pusulaları geçerli
değildir. Oy pusulasına seçilecek asıl üye sayısından fazla ad yazıldığı
takdirde, sondan başlanarak fazla adlar hesaba katılmaz.
Adaylar aldıkları oyların sayısına göre sıralanır ve en çok oy alandan başlanmak
üzere önce asıl, sonra yedek üye seçilmiş olanlar bu sıraya göre tespit edilir.
Adayların aldıkları oylarda eşitlik halinde aralarında kur’a çekilir. Yedek
üyeler aldıkları oy sayısına göre bulundukları sıra gözönünde tutularak Kurulda
göreve çağrılır.
Seçim yeterliğini kaybeden Yönetim Kurulu Üyelerinin görevi kendiliğinden sona
erer.
Oda Yönetim Kurulunun görevleri
Madde 23 - Oda Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Odanın bütçe teklifini düzenlemek ve bunu Genel Kurulun onayına sunmak.
b) Oda Genel Kuruluna çalışmaları hakkında rapor vermek ve Genel Kurul
kararlarını yerine getirmek.
c) Oda adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve bunlar
üzerinde her türlü ayni hak tesis etmek, kaldırmak gibi konularda Yönetim Kurulu
Başkanına veya bir Yönetim Kurulu üyesine yetki vermek.
d) Kanunlarla verilmiş diğer işleri yapmak.
Toplantılar
Madde 24 - Yönetim Kurulu normal olarak ayda bir defa toplanabileceği gibi Oda
Yönetim Kurulu Başkanı tarafından, doğrudan doğruya veya üyelerden en az
ikisinin görüşme konusunu taşıyan yazılı isteği üzerine toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulu salt çoğunlukla toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
karar verir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Oda Yönetim Kurulu Başkanı veya Yönetim Kurulu üyeleri, ilgili oldukları işlerin
görüşülmesine katılamazlar.
Yönetim Kurulu kararları hakkında düzenlenen tutanak Başkan ve üyeler tarafından
imzalanır.
Yönetim Kurulu Üyeleri mektup ile toplantıya çağrılır. Ardı ardına üç olağan
toplantıya özürsüz olarak katılmamış olan üye, Yönetim Kurulu kararı ile istifa
etmiş sayılır.
Bu karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Birliğe itiraz
olunabilir.
Oda Disiplin Kurulu
Madde 25 - Oda Disiplin Kurulu, üye sayısı 50’ye kadar olan Odalarda üç, 50’den
fazla olan Odalarda beş üyeden kurulur. Ayrıca, Disiplin Kurulu üyesi 3 olan
Odalarda bir, 5 olan Odalarda 3 yedek üye seçilir.
Disiplin Kurulu iki yıl için seçilir. Süresi dolan üye yeniden seçilebilir.
Üyeler kendi aralarından bir başkan seçerler. Üyelerin ayrılmaları halinde
yerlerine en çok oy alan yedek üyeler getirilir.
Disiplin Kurulu en az üç kişinin hazır bulunmasıyla toplanır. Kararlar üye tam
sayısının salt çoğunluğu ile verilir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın bulunduğu
taraf üstün tutulur.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda meslekte en kıdemli üye Kurula başkanlık eder.
Oda Disiplin Kurulunun kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün
içinde Birlik Disiplin Kuruluna itiraz edilebilir.
Oda Disiplin Kurulunun görevleri
Madde 26 - Disiplin kurulunun görevleri, Oda Yönetim Kurulunun disiplin
soruşturması açılması kararı üzerine üyeler hakkında disiplin soruşturması
yaparak disiplinle ilgili kararları ve cezaları vermek ve Kanunla verilen diğer
yetkileri kullanmaktır.
Oda Denetleme Kurulu
Madde 27 - Denetleme Kurulu, Genel Kurul üyeleri arasından iki yıl için
seçilecek üç üyeden oluşur. Ayrıca bir yedek üye seçilir. Yönetim Kurulu üyeleri
ile Disiplin Kurulu üyeleri Denetleme Kuruluna seçilemezler.
Denetleme Kurulu üyeleri ilk toplantılarında kendi aralarından bir başkan
seçerler.
Denetleme Kurulu, Odanın işlem ve hesaplarını denetlemek ve bu hususta Genel
Kurula rapor vermekle görevlidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliği
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları
Birliği
Madde 28 - Serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirlere ait
bütün Odaların katılacağı Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli
Mali Müşavirler Odaları Birliği kurulur.
Bu Kanunda kullanılan Birlik deyimi, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler
ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğini ifade eder.
Birlik, tüzelkişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur.
Birliğin merkezi Ankara’dadır.
Birlik kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamaz
Yukarıdaki fıkrada belirtilen yasaklara uymayan Birlik Sorumlu organları
hakkında 15 inci maddenin dördüncü ve müteakip fıkraları hükümleri uygulanır.
Birliğin görevleri
Madde 29 - Birliğin görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Mesleğin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapmak.
b) Meslek mensuplarının menfaatlerini, mesleki ahlak, düzen ve geleneklerini
korumak.
c) Odaları ilgilendiren konularda yetkili mercilere görüş bildirmek.
d) Odalar arasında çıkacak mesleki anlaşmazlıkları kesin olarak çözümlemek,
uyulması zorunlu meslek kurallarını belirlemek.
e) Bu kanuna göre çıkarılacak yönetmelikleri hazırlamak.
f) Milli ve milletlerarası mesleki kuruluşlara üye olmak, milletlerarası mesleki
toplantılara katılmak.
g) Maliye ve Gümrük Bakanlığınca verilecek görevleri yerine getirmek.
h) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak ve mesleki konularda resmi
makamlarca istenen bilgi ve görüşleri vermek.
Birliğin gelirleri
Madde 30 - Birliğin gelirleri, birliğe dahil odaların gelirlerinden alınacak
paylar ile birliğe ait mal varlığından sağlanan gelirler, ruhsatname ücretleri
ve genel hükümler çerçevesinde elde edilen bağış ve yardımlardan meydana gelir.
Birliğin organları
Madde 31 - Birliğin organları aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel Kurul,
b) Yönetim Kurulu,
c) Disiplin Kurulu,
d) Denetleme Kurulu,
Birlik Genel Kurulu
Madde 32 - Birlik Genel Kurulu Odaların üyeleri arasından seçecekleri
temsilcilerden meydana gelir. Her oda, üyelerinin yirmibeşte biri oranında
temsilci ile aynı oranda yedek temsilci seçer. Bu oranın yarısından az olanlar
nazara alınmaz, fazla olanlar ise tüme tamamlanır.
Temsilciler, her odanın olağan genel kurul toplantısında iki yıl için seçilir.
Yeniden seçilmek mümkündür.
Birlik Genel Kurulunun görevleri
Madde 33 - Genel Kurulun görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Birlik Yönetim, Disiplin ve Denetleme Kurulu üyelerini seçmek.
b) Birlik Yönetim Kurulunca hazırlanacak yönetmelik ve raporları incelemek ve
onaylamak.
c) Odalar arasında işbirliği kurmak ve bunların gelişmelerini sağlayıcı lüzumlu
tedbir ve kararları almak.
d) Birlik bütçe ve kesin hesabını görüşerek karara bağlamak, odalardan alınacak
pay miktarını tespit etmek.
e) Birlik için gerekli taşınmazların satın alınması veya mevcut taşınmazların
satılması hususunda Yönetim Kuruluna yetki vermek.
f) Uyulması mecburi mesleki kararları almak.
g)Yönetim Kurulunu ibra etmek, sorumlu görülenler hakkında disiplin
soruşturmasına karar vermek.
h) Kanunla verilen diğer görevleri yapmak.
Birlik Genel Kurul toplantısı
Madde 34 - Genel Kurul her yıl Eylül ayında Birlik Yönetim Kurulu Başkanının
daveti üzerine toplanır.
Birlik Yönetim Kurulu Başkanı, Birlik Yönetim veya Denetleme Kurulunun gerekli
gördüğü hallerde Genel Kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilir. Ayrıca mevcut
temsilcilerin beşte birinin yazılı talebi ile Genel Kurulun olağanüstü
toplantıya çağrılması mecburidir.
Toplantıların günü, yeri, saati ve gündemi toplantı tarihinden en az yirmi gün
önce tirajı yüzbinin üzerinde olan bir gazete ile ilan edilir ve ayrıca
taahhütlü bir mektupla delegelere bildirilir. Bu ilan ve mektupta, çoğunluk
sağlanamaması nedeniyle toplantı yapılamazsa, yapılacak ikinci toplantının günü,
yeri, saati ve gündemi de belirtilir.
Genel Kurul, temsilcilerin tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk
toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz.
Ancak ikinci toplantıya katılan temsilci sayısı Birlik Yönetim, Disiplin ve
Denetleme kurulları asıl üyeleri toplamının iki katından az olamaz.
Genel Kurul toplantıları ilanda belirtilen gün, yer ve saatte yapılır.
Temsilciler Birlik Yönetim Kurulunca düzenlenen listedeki adları karşısına imza
koyarak toplantı yerine girerler. Toplantı, Birlik Yönetim Kurulu Başkanı veya
görevlendireceği bir kurul üyesi tarafından açıldıktan sonra toplantıyı yönetmek
üzere bir Divan Başkanı, bir Başkanvekili ve iki kâtip üye seçilir.
Genel Kurul toplantılarında önceden bildirilen gündemdeki konular görüşülür.
Ancak Birlik Genel Kurulu temsilcilerinin beşte ikisinin imzası ile teklif
edilen konular da gündeme ilave edilir. Toplantıda hazır bulunan temsilcilerin
beşte birinin imzası ile de gündeme yeni madde ilavesi teklif edilebilir.
Genel Kurul toplantılarında hazır bulunanların salt çoğunluğuile karar verilir.
Toplantıyı Divan Başkanı yönetir, kâtipler toplantı tutanağını düzenler ve
Başkanla birlikte imzalar.
Birlik Yönetim Kurulu
Madde 35 - Birlik Yönetim Kurulu, Birlik Genel Kurulu üyeleri arasından iki yıl
için seçilen dokuz asıl ve dokuz yedek üyeden kurulur. Yönetim Kurulu
üyelerinden beşinin yeminli mali müşavir olması zorunludur. Üyeler arasında
yönetim kuruluna seçilecek yeminli mali müşavir yoksa, onlara ait noksan serbest
muhasebeci mali müşavirden tamamlanır.
Yönetim Kurulu Başkanı ve üyeleri, Genel Kurul toplantılarına katılma ve oy
kullanma hakkına sahiptirler.
Yönetim Kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan, bir genel sekreter ile bir
muhasip seçer. Yönetim Kurulu Başkanı yeminli mali müşavirler arasından seçilir.
Başkanın bulunmadığı hallerde Başkanın tevkil edeceği kişi Başkanlık yapar.
Birliğin hukukî temsilcisi Yönetim Kurulu Başkanıdır.
Yönetim Kurulu asıl üyeleri arasında boşalma olursa yedeklerden sırasıyla en
fazla oy alanlar getirilir. Yeni üye ilk toplantıya çağrılır.
Birlik Yönetim Kurulunun görevleri
Madde 36 - Birlik Yönetim Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir.
a) Genel Kurul kararlarını yerine getirmek.
b) Birlik adına kanunla tanınan yetkiler dairesinde iktisap ve yüklenmelerde
bulunmak.
c) Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve bunlar
üzerinde her türlü aynî hak tesis etmek, kaldırmak; bu konularda Yönetim Kurulu
Başkanı veya bir Yönetim Kurulu üyesine yetki vermek.
d) Bütçeyi yapmak ve uygulamak.
e) Odalarca tespit edilen giriş ve yıllık aidatların listesini Maliye ve Gümrük
Bakanlığının tasdikine sunmak.
f) Odaların görüşlerini almak suretiyle hazırlayacağı asgarî ücret tarifelerini
Maliye ve Gümrük Bakanlığının tasdikine sunmak.
g) Bu Kanun hükümlerine göre yapılması gereken sınavları yapmak.
h) Mesleki ruhsatları vermek.
i) Kanunlarla verilen diğer işleri yapmak.
Toplantılar
Madde 37 - Yönetim Kurulu, birlik başkanı tarafından, doğrudan doğruya veya
üyelerden en az ikisinin görüşme konusunu taşıyan yazılı isteği üzerine
toplantıya çağrılır.
Yönetim Kurulu salt çoğunlukla toplanır ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile
karar verir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Birlik başkanı veya Yönetim Kurulu üyeleri, ilgili oldukları işlerin
görüşülmesine katılamazlar.
Yönetim Kurulu kararları hakkında düzenlenen tutanak Başkan ve üyeler tarafından
imzalanır.
Yönetim Kurulu üyeleri mektup ile toplantıya çağrılır. Ardı ardına üç olağan
toplantıya özürsüz olarak katılmamış olan üye, Yönetim Kurulu kararı ile istifa
etmiş sayılır.
Birlik Disiplin Kurulu
Madde 38 - Birlik Disiplin Kurulu, Genel Kurul üyeleri arasından iki yıl için
seçilecek beş asıl ve beş yedek üyeden meydana gelir. Süresi dolan üye yeniden
seçilebilir. Asıl üyelerin üçünün yeminli mali müşavir olması mecburidir. Genel
Kurulda bu sayıda yeminli mali müşavir yoksa bulunanlarla yetinilir. Disiplin
Kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçer.
Birlik Disiplin Kurulu, Oda Disiplin kurullarının kararlarına karşı yapılacak
itirazları incelemek ve bu konularda gerekli kararları vermekle görevlidir.
Yönetim Kurulu üyeleri, Disiplin Kuruluna seçilemezler.
Birlik Disiplin Kurulunun itirazların reddine ait kararları Maliye ve Gümrük
Bakanlığının tasdiki ile kesinleşir.
Birlik Disiplin Kurulu üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve
tamsayısının salt çogunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde Başkanın
bulunduğu taraf üstün tutulur.
Birlik Denetleme Kurulu
Madde 39- Birlik Denetleme Kurulu; Genel Kurulun üyeleri arasından iki yıl için
seçilecek, biri yeminli mali müşavir, ikisi de serbest muhasebeci mali
müşavirden olmak üzere üç üyeden oluşur. Ayrıca üç yedek üye seçilir. Yeniden
seçilmek mümkündür. Üyeler arasında yeterli sayıda yeminli mali müşavir yoksa,
eksiklik serbest muhasebeci mali müşavirden tamamlanır.
Yönetim Kurulu üyeleri ile Disiplin Kurulu üyeleri Denetleme Kuruluna
seçilemezler.
Denetleme Kurulu, Birliğin işlem ve hesaplarını denetlemek ve bu hususta Genel
Kurula rapor vermekle görevlidir. Denetçiler Birlik Yönetim Kurulu
toplantılarına katılabilirler, ancak oy kullanamazlar.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Oda ve birlik organlarının seçim esasları
Madde 40 - Odaların ve birliğin organ seçimleri gizli oyla yapılır ve seçim
işlemleri aşağıdaki esaslara göre yargı gözetimi altında gerçekleştirilir.
Seçim yapılacak Genel Kurul toplantısından en az 15 gün önce oda ve birlik
seçimleri için üyeleri belirleyen liste, toplantının gündemi, yeri, günü, saati
ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya dair hususları
belirten bir yazıyla birlikte üç nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanına
tevdi edilir. Bir yerde birden fazla ilçe seçim kurulu bulunduğu takdirde
görevli ilçe seçim kurulu, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir. Toplantı
tarihlerinin, gündemde yer alan diğer konular gözönünde bulundurularak,
görüşmelerin, bir cumartesi günü akşamına kadar sonuçlanmasını ve seçimlerin
ertesi günü olan pazar gününün dokuz-onyedi saatleri arasında yapılmasını
sağlayacak şekilde düzenlenmesi zorunludur.
Hakim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirip incelemek suretiyle
varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak üyeleri belirleyen
liste ile yukarıdaki fıkrada belirtilen diğer hususları onaylar. Onaylanan liste
ile toplantıya ait diğer hususlar oda ve birlik ilan yerlerinde asılmak
suretiyle üç gün süre ile ilan edilir.
İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hakim tarafından incelenir ve en
geç iki gün içinde kesin karara bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ait diğer hususlar onaylanarak
ilgili oda veya birliğe gönderilir.
Hakim, kamu görevlileri veya aday olmayan üyeler arasından bir başkan ile iki
üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu tayin eder. Aynı şekilde ayrıca üç yedek
üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda kurula en yaşlı üye
başkanlık eder.
Seçim sandık kurulu, seçimlerin kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülmesi,
yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup bu görevleri seçim ve tasnif işleri
bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.
Dörtyüz kişiden fazla üye bulunması halinde her dörtyüz kişi için bir oy sandığı
bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul oluşturulur. Seçimlerde
kullanılacak araç ve gereçler ilçe seçim kurulundan sağlanır ve sandıkların
konacağı yerler hakim tarafından belirlenir.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tesbit edilip seçim sandık
kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Birden fazla sandık bulunması
halinde tutanaklar, hakim tarafından birleştirilir. Tutanakların birer örneği
seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilan edilir. Kullanılan
ylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süreyle saklanmak
üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına tevdi edilir.
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden
itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar, hakim tarafından
aynı gün incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve
itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hakim yukarıdaki hükümlere göre
kesin sonuçları ilan eder ve ilgili oda ile birliğe bildirir.
Oy verme işlemi, gizli oy açık tasnif esaslarına göre yapılır. Listede adı
yazılı bulunmayan meslek mensubu oy kullanamaz. Oylar oy verenin kimliğini oda
veya resmi kuruluşça verilen belge ile ispat etmesinden ve listedeki isminin
karşısındaki yerin imzalanmasından sonra kullanılır. Oylar, üzerinde ilçe seçim
kurulu mühürü bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından her
seçim için ayrı ayrı verilecek kâğıtlara yazılmak ve mühürlü zarflara konulmak
suretiyle kullanılır. Bunların dışında yazılan veya mühürsüz zarflara konulan
oylar geçersiz sayılır.
Hakim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı
uygulama sebebiyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, süresi bir aydan
az ve iki aydan fazla olmamak üzere seçimin yenileneceği pazar gününü tespit
ederek oda ve birliğe bildirir. Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim
işlemleri bu madde ile kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak yürütülür.
İlçe seçim kurulu başkanı hakime ve seçim sandık kurulu başkanı ile üyelerine,
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda belirtilen
esaslara göre ücret ödenir. Bu ücret ve diğer seçim giderleri birlik ve ilgili
odaların bütçelerinden karşılanır.
Seçimler sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen suçlar,
devlet memurlarına karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Seçimlerin düzen içerisinde ve sağlıklı biçimde yürütülmesi amacıyla hakimin ve
sandık kurulunun aldığı tedbirlere uymayanlara eylemin ağırlığına göre bu
Kanunda yazılı disiplin cezaları verilir.
Oda ve birlik organlarının denetimi
Madde 41 - Maliye ve Gümrük Bakanlığı oda ve birlik organlarının görevlerini
kanun hükümlerine uygun olarak yapıp yapmadıklarını ve malî işlemlerini
hazırlayacağı yönetmelikte belirlenecek esaslara göre denetlemeye yetkilidir.
Odaların ve birliğin yurt dışında temsili
Madde 42 - Odaları veya birliği temsil etmek üzere milletlerarası toplantı ve
kongrelere katılmak, Maliye ve Gümrük Bakanlığının iznine tabidir.
Meslek sırları
Madde 43 - Meslek mensupları ve bunların yanlarında çalışanlar, işleri
dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ifşa edemezler, çeşitli kanunlarla
muhbirlere tanınan hak ve menfaatlerden faydalanamazlar.
Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere duyurulması mecburidir.
Adlî veya idarî her türlü inceleme veya soruşturma birinci fıkra hükmünün
dışındadır.
Tanıklık, sırrın ifşası sayılmaz.
Yukarıdaki hükümler oda ve birlik personeli hakkında da uygulanır.
Reklam yasağı
Madde 44 - Meslek mensupları iş elde etmek için reklam sayılabilecek
faaliyetlerde bulunamazlar.
Tabela veya basılı kâğıtlarında ruhsatname ile belirlenen meslekî ünvanları
dışında başka sıfat kullanamazlar.
Yasaklar
Madde 45 - Serbest muhasebeciler, serbest muhasebeci malî müşavirler bu
ünvanlarla, yeminli malî müşavirler ise bu ünvan ve tasdik yetkisiyle; 2 nci
maddede yazılı işlerin yürütülmesi amacıyla gerçek ve tüzelkişilere tâbi ve
onların işyerlerine bağlı olarak hizmet akdi ile çalışamazlar, ticarî faaliyette
bulunamazlar, meslekle ve meslek onuru ile bağdaşmayan işlerle uğraşamazlar.
Yeminli malî müşavirler, eşi (boşanmış dahi olsa) usul ve füruundan biri ve 3
üncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhrî hısımlarının veya bunların
ortak oldukları firmaların işlerine bakamazlar, yukarıda sayılan yakınlıktaki
akrabaları olan serbest muhasebecilerin ve serbest muhasebeci malî müşavirlerin
baktığı işleri tasdik edemezler.
Bilirkişilik, tasfiye memuru, hayrî ve ilmî kuruluşların yönetim kurulu üyeliği
görevleri meslekle bağdaşmayan işler sayılmaz.
Birden çok meslek mensubu çalışmalarını; serbest muhasebecilik, serbest
muhasebeci malî müşavirlik veya yeminli malî müşavirlik ortaklık bürosu veya
şirket şeklinde birleştirebilirler. Bu bürolarda yapılan faaliyetler ticarî
faaliyet sayılmaz. Şirket şeklinde çalışılması halinde, yapılan işlerden doğacak
cezaî sorumluluk işi yapan meslek mensubuna aittir.
Ücret
Madde 46 - Ücret meslek mensuplarının hizmetlerine karşılık olan meblağı ifade
eder. Ücretin asgarî miktarı tarife ile belirlenir.
Tarifedeki asgarî miktar altında ücret karşılığında iş kabulü yasak olup, aksine
hareket disiplin cezasını gerektirir.
Her odanın yönetim kurulu, her yıl ocak ayından geçerli olmak üzere serbest
muhasebeciler, serbest muhasebeci malî müşavirler ve yeminli malî müşavirlerin
yapacakları iş ve işlemler karşılığında alacakları ücretleri gösterir birer
tarife hazırlayarak Birliğe gönderir.
Birlik yönetim kurulu, oda yönetim kurullarının tekliflerini de gözönüne almak
suretiyle çeşitli odaları içine alacak grupları tespit ve gruplarda uygulanacak
tarifeleri hazırlayarak Maliye ve Gümrük Bakanlığına gönderir.
Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarifeyi aynen veya gerekli gördüğü değişikliklerle
tasdik eder. Tarifeler Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.
Yeni tarifenin tasdikine kadar mevcut tarife hükmü uygulanır.
Görevle ilgili suçlar
Madde 47 - Meslek mensupları, görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle
işledikleri suçlardan dolayı, fiillerinin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun
devlet memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılırlar.
Disiplin cezaları
Madde 48 - Mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla,
görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan yahut da görevinin gerektirdiği
güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, muhasebe ve
müşavirlik hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi maksadı ile durumun niteliğine
ve ağırlık derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları verilir.
Disiplin cezaları şunlardır :
a) Uyarma; meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması
gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama; meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı
ile bildirilmesidir.
c) Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma; meslekî sıfatı saklı kalmak
şartıyla altı aydan az, bir yıldan çok olmamak üzere meslekî faaliyetten
alıkoymadır.
d) Yeminli sıfatını kaldırma; yeminli malî müşavirin yeminli sıfatının
kaldırılmasıdır.
e) Meslekten çıkarma; meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir daha
bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.
Meslekî kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette
bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek
mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası
uygulanır.
Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak
yapan veyahutta bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı
harekette bulunan meslek mensupları için geçici olarak meslekî faaliyetten
alıkoyma cezası uygulanır.
Tasdik yetkisini gerçeğe aykırı olarak kullandığı Maliye ve Gümrük Bakanlığınca
ilk defa tespit edilen ve rapora bağlanan yeminli malî müşavirler hakkında
geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma, bu husus tekerrür edip bunun mahkeme
kararıyla kesinleşmesi halinde de yeminli sıfatını kaldırma cezası verilir.
Mükellefle birlikte kasden vergi ziyaına sebebiyet verdikleri mahkeme kararı ile
kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten çıkarma cezası verilir.
Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren
davranışta bulunan meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır
ceza uygulanabilir.
Beş yıllık dönem içinde iki defa meslekî faaliyetten alıkoyma cezası ile
cezalandırılmasından sonra bu cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek
mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanır.
Disiplin kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının
uygulanmasına karar verebilirler.
Takibat ve hüküm tesisi disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası
uygulanmasına engel değildir.
Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili
disiplin kurulunun 10 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma
yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılırlar.
Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.
Ceza hükmü
Madde 49 - 3 üncü maddenin 1 inci fıkrasına aykırı davrananlar hakkında altı
aydan bir yıla kadar hapis ve bir milyon liradan on milyon liraya kadar ağır
para cezasına hükmolunur.
12/4, 13, 15/4, 43/1, 43/2, 44, 45 inci maddenin 1 inci fıkrası hükümlerine
aykırı davranışta bulunanlar hakkında suç daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa
bir milyon liradan on milyon liraya kadar ağır para cezasına ve 12/4 fıkrası
hükmü için bu cezaya ilaveten altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına
hükmolunur.
Yönetmelikler
Madde 50 - Bu Kanunla ilgili olarak aşağıda belirtilen hususlar çıkarılacak
yönetmeliklerle düzenlenir.
a) Serbest muhasebeci malî müşavirlik ve yeminli malî müşavirliğe ait çalışma
usul ve esasları.
b) 7 nci maddeye göre sınav için teşekkül ettirilecek komisyonun çalışma
usulleri, sınav esasları, sınavın konuları, serbest muhasebeci malî müşavir veya
yeminli malî müşavir yanında çalışma şekli, süresi (staj) ile ilgili diğer
hususlar.
c) Yeminli malî müşavirlerin tasdik işlerine dair işlemler.
d) Müracaat usulleri.
e) Ruhsat verilmesi ve ünvanın kullanılması.
f) Üye kayıt defteri, meslek kütüğü ve meslek sicil numarası.
g) Üye aidatları.
h) Taşınmaz mallara sahip olma.
i) Müşavirlik ve muhasebecilik ücretinin esasları.
j) Meslek mensuplarınca tutulacak defter ve kayıtlar ile bunların bildirim
mecburiyeti.
k) Disiplin kovuşturması yapılması konusunda karar verecek merci, disiplin
cezalarını vermeye yetkili merciler, disiplin cezalarına karşı yapılacak
itirazın usul ve şartları ve disiplinle ilgili diğer hususlar.
l) Oda ve birlik personelinin istihdamı ve özlük hakları ile ilgili hususlar.
m) Kanunun uygulaması ile ilgili diğer hususlar.
n) Değerlendirme ve sınav komisyonları ile geçici kurulun çalışma usul ve
esasları, bunların kimlerden oluşacağı, nerelerde ve ne zaman çalışmaya
başlayacakları ve diğer hususlar.
a, b, c, j, k, l, m bentlerinde belirtilen yönetmelikler Odalar Birliğince
birliğin kurulmasından itibaren bir yıl içinde hazırlanır. Maliye ve Gümrük
Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Resmî Gazete’de yayımlanır.
(n) bendinde belirtilen yönetmelik en geç altı ay içinde Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca, diğer yönetmelikler Birlikçe, Birliğin kurulmasından itibaren altı
ay içinde çıkarılır.
Geçici Madde 1 - 1 Mart 1989 tarihi itibariyle;
a) Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri bir işyerine bağlı
olmaksızın yapanlar veya yapmış olanlar,
b) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlar ile kamu
kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan özel kuruluşların muhasebe
birimlerinde birinci derecede imza yetkisini haiz ve muhasebenin fiilen sevk ve
idare edilmesinden veya malî denetiminden sorumlu olarak çalışmış olanlar,
Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı nitelikleri taşımaları kaydıyla Kanunun 5 inci
maddesinin (A/a) endinde yer alan öğrenim şartı aranmaksızın serbest muhasebeci
olmaya hak kazanırlar. Bunlar malî müşavir olarak faaliyette bulunamazlar ve bu
unvanı kullanamazlar.
Serbest muhasebeci olmak isteyenler, daha önceki çalışmalarını, bağlı oldukları
vergi dairelerinden veya çalışmış oldukları kurum ve kuruluşlardan alacakları
belgelerle geçici kurulca uygun görülecek mercie ibraz etmek ve Serbest
Muhasebecilik İzin Belgesi almak zorundadırlar.
Kanunun yayımından itibaren maddenin (a) bendinde belirtilenler 6 ay içinde, (b)
bendinde belirtilenler ise 5 yıl içinde Serbest Muhasebecilik İzin Belgesi veya
ruhsatı almak için ilgili mercie belgelerini ibraz etmek zorundadırlar. Bu
sürelerden sonra müracaat edilmesi halinde bu haktan yararlanılamaz.
Serbest Muhasebecilik İzin Belgesi, Birliğin teşkilinden sonra Serbest
Muhasebecilik Ruhsatı ile değiştirilir.
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Kanunun 4 üncü
maddesindeki şartları taşımaları ve hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe,
bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarından lisans seviyesinde
veya diğer yükseköğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber,
sayılan bu bilim dallarından lisansüstü seviyesinde mezun olmaları şartıyla;
a) Türkiye genelinde malî denetim yapan kamu bankaları müfettişleri ile
kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanlardan; bu yetkilerini
aldıkları tarihten itibaren en az 3 yıl kamu hizmetinde çalışmış ve kamu
hizmetinden ayrılmış olanlar ile hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, işletme,
bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında en az 3 yıl öğretim
üyeliği veya görevliliği yapmış olanlar,
b) Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri bir işyerine bağlı
olmaksızın en az 5 yıl yapanlar veya yapmış olanlar,
c) Kamu kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan özel kuruluşların
muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz olarak muhasebenin
fiilen sevk ve idare edilmesinden veya malî denetiminden sorumlu olarak en az 5
yıl çalışmış olanlar,
Serbest muhasebeci malî müşavir olmaya hak kazanırlar.
Serbest muhasebeci malî müşavir olmaya hak kazananlardan (a) ve (b) fıkrasında
sayılanlar, ilgili vergi dairelerinden veya ilgili kuruluşlardan alacakları
çalışma sürelerini tevsik eden belgeleri kanunun yürürlük tarihinden itibaren 6
ay içerisinde, (c) fıkrasında sayılanlar ise 5 yıl içerisinde yetkili mercie
ibraz etmek zorundadırlar.
Bu maddede yazılı şartları taşıyanlara geçici 4 üncü maddede belirtilen geçici
kurul tarafından Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik İzin Belgesi düzenlenmek
suretiyle, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik unvanı verilir.
İzin belgesi, Birliğin kurulmasından sonra, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik
Ruhsatı ile değiştirilir.
Geçici Madde 3 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Kanunun 4 üncü
maddesindeki şartları taşımaları ve 5 inci maddesinde belirtilen konularda
lisans seviyesinde veya diğer yükseköğretim kurumlarından lisans seviyesinde
mezun olmakla beraber, sayılan bu bilim dallarından lisansüstü seviyesinde mezun
olmaları şartıyla;
a) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış ve yeterlik sınavı vermiş
olanlarda, inceleme yetkisi aldıkları tarihten itibaren kamu hizmetlerinde geçen
süreleri ile kamu hizmetinden ayrıldıktan sonraMaliye, Muhasebe ve işletme
konularında geçen çalışma süreleri toplamı 8 yıl olanlar,
b) Hukuk, İktisat, Maliye, İşletme, Bankacılık, Kamu Yönetimi ve Siyasal
Bilimler dallarından birinden profesör unvanı almış olanlar,
c) En az 12 yıldan beri; Kanunun 2 nci maddesinin (A) fıkrasında yazılı işleri,
bir işyerine bağlı olmaksızın yapanlardan ve kamu kuruluşlarının veya bilanço
esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede
imza yetkisini haiz olarak sorumlu bulunanlardan, son üç yıllık dönemde
düzenledikleri beyannamelerle ilgili mükelleflerin bilançolarının aktif
toplamları yıllık ortalaması 10 milyar lirayı aşmış olanlar,
Yeminli malî müşavir olmaya hak kazanırlar.
Bunlara geçici 4 üncü maddede belirtilen geçici kurul tarafından Yeminli Malî
Müşavirlik İzin Belgesi düzenlenmek suretiyle yeminli malî müşavir unvanı
verilir. İzin belgesi Birliğin teşkilinden sonra Yeminli Malî Müşavirlik Ruhsatı
ile değiştirilir.
Geçici Madde 4 - Odaların ve Birliğin teşkiline kadar bu kuruluşlara verilen
görevler Maliye ve Gümrük Bakanınca oluşturulacak Geçici Kurul tarafından
yürütülür.
Geçici Kurul; Maliye ve Gümrük Bakanınca seçilecek on üyeden oluşur. Kurul
üyelerine verilecek huzur hakkı Maliye ve Gümrük Bakanının onayı ile belirlenir.
Geçici Kurul Odaların ve Odalar Birliğinin organlarının teşekkülüne kadar Maliye
ve Gümrük Bakanı tarafından uygun görülecek il veya bölgelerde en az üç üyeden
oluşacak Değerlendirme Komisyonları kurar.
Geçici madde hükümleri gereğince sınavsız Serbest Muhasebeci Malî Müşavir
olacaklar ile Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik sınavına girmek isteyenler,
kurulacak Değerlendirme Komisyonlarına müracaat ederler. Değerlendirme
Komisyonlarının verdiği karar üzerine sınava girmeye hak kazananların sınavları,
Odaların ve Odalar Birliğinin kuruluşu tamamlanıncaya kadar Maliye ve Gümrük
Bakanı tarafından kurulacak Sınav Komisyonları tarafından yapılır. Sınav
Komisyonu, biri Maliye ve Gümrük Bakanlığı temsilcisi, ikisi de üniversite
öğretim üyesi olmak üzere üç üyeden oluşur. Birden fazla Sınav Komisyonları
kurulabilir.
Geçici Madde 5 - Geçici 1, 2 ve 3 üncü maddelere göre hak sahibi olup da bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte T.B.M.M. Üyesi veya Belediye Başkanı oldukları
için bu görevleri nedeniyle ilgili meslek mensubu unvanını alamayanların bu
görevlerinin bitiminden itibaren 1 yıl içinde ilgili odaya başvurmaları halinde
unvanları verilir.
Geçici Madde 6 - İlgili Devletlerce karşılıklılık şartı sağlanıncaya kadar 8
inci madde hükmünden faydalanamayan yabancı serbest muhasebeci malî müşavirler,
bu Kanunun yürürlük tarihini takibeden yılın sonuna kadar işlerine devam
edebilirler.
Geçici Madde 7 - Birlik kurulup faaliyete geçinceye kadar bu Kanunun uygulanması
ile ilgili giderler Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
Geçici Madde 8 - Bu Kanunun 22 nci maddesine göre seçilecek Yönetim Kurulu
üyelerinde odaların kurulmasından itibaren 6 yılı için, 5 yıllık kıdem şartı
aranmaz.
Yürürlük
Madde 51 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 52 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.